Bankaların maaş ödemeleri karşılığında verdiği promosyon parası işçinin hakkı mıdır? İşveren banka promosyonuna el koyabilir mi? Kamuda ve özel sektörde promosyon dağıtım kuralları ve hukuki haklar.
Son yıllarda bankaların müşteri kapma yarışı neticesinde maaş ödemelerine verdikleri promosyon tutarları çok ciddi rakamlara ulaşmıştır. Kamu kurumlarında bu paralar doğrudan çalışanların hesaplarına yatırılırken, özel sektör firmalarında birçok işveren bankalarla protokol imzalayıp alınan promosyon paralarını şirket kasasına aktarmakta veya işçilere eksik dağıtmaktadır. Bu durum işçiler arasında ciddi bir huzursuzluğa ve “Banka promosyonu hukuken kime aittir?” sorusuna yol açmaktadır.
⚖️ Banka Promosyonu Hukuken İşçinin Hakkı mıdır?
Hukuki dayanak açısından konuyu kamu ve özel sektör olarak ikiye ayırmak gerekir:
1. Kamu Personeli ve Memurlar İçin Durum (Net Hak): Başbakanlığın 2007/21 sayılı genelgesi uyarınca, kamu kurum ve kuruluşlarında bankalarla yapılan maaş protokolleri neticesinde alınan promosyon paralarının tamamının memur ve işçilere dağıtılması zorunludur. Kurum yöneticileri bu parayı bütçeye aktaramaz, başka bir harcamada kullanamaz.
2. Özel Sektör İşçileri İçin Durum ve Hukuki Boşluk: 4857 sayılı İş Kanunu’nda “banka promosyonu” kelimesi doğrudan geçmemektedir. Özel sektör işverenleri de bu yasal boşluktan yararlanarak, banka sözleşmesini şirket tüzel kişiliği adına imzaladıklarını, dolayısıyla paranın şirkete ait olduğunu iddia etmektedirler. Ancak Yargıtay ve İş Mahkemeleri bu konuda işçi lehine dönüm noktası olacak kararlar vermeye başlamıştır.️
Yargıtay Emsal Kararları Ne Diyor?
Yargıtay’ın son dönem içtihatlarında ve doktrindeki baskın görüşe göre; bankaların verdiği promosyonun asıl kaynağı, işçinin emeği ve o bankadan maaşını çekmesidir. İşveren sadece bu sürece aracılık etmektedir.
Ücretten Sayılma İlkesi: Banka promosyonu, işçinin geniş anlamda “ücretinin bir parçası ve yan menfaati” olarak kabul edilmektedir.
İşçinin Rızası Olmadan El Konulamaz: İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde (TİS) “Banka promosyonları işverene aittir” şeklinde açık ve net bir madde yoksa, işverenin bu parayı işçiye ödememesi “Ücretin Eksik Ödenmesi” niteliğindedir.
Haklı Fesih Nedeni: Özel sektörde çalışan bir işçi, şirketin bankadan toplu promosyon aldığını ancak işçilere dağıtmadığını resmi olarak belgeleyebiliyorsa; bu durumu gerekçe göstererek iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip kıdem tazminatını talep edebilir.
Avukat Görüşü: Şirketinizin bankayla yüksek tutarlı bir promosyon anlaşması yaptığını biliyor ancak hakkınızı alamıyorsanız, öncelikle işverene yazılı bir başvuru ile hakkınızı talep etmelisiniz. Belirtilen numaralardan tarafımız ile iletişime geçerek danışmanlık ve hukuki hizmet için detaylı bilgi alabilirsiniz.