İş kazası geçiren işçinin hakları nelerdir? İş kazası maddi ve manevi tazminat davası şartları, maluliyet vucut oranının tespiti, işverenin kusur tespiti ve SGK rücu davaları.
İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yetersizliği nedeniyle meydana gelen İş Kazaları, işçinin hayatını kaybetmesine, uzuv kaybı (amputasyon) yaşamasına veya kalıcı olarak meslekte kazanma gücünü kaybetmesine (maluliyet) yol açan çok ağır süreçlerdir. Bir kazanın “iş kazası” olarak nitelendirilebilmesi için mutlaka işyerinde meydana gelmesi şart değildir; işverenin sağladığı servis aracında, iş gereği başka bir yere gönderildiğinde veya emzirme iznindeki kadın işçinin bebeğinin yanına giderken yaşadığı kazalar da hukuken iş kazasıdır. Kazadan sonra işçinin ve ailesinin geleceğini güvence altına alacak çok büyük tazminat hakları doğar.
İş Kazası Sonrası Açılacak Tazminat Davası Türleri
İş kazası mağduru olan işçi veya işçinin vefatı halinde ailesi, işverene karşı şu davaları açabilir:
1. Maddi Tazminat Davası (İş Göremezlik): İşçinin kaza nedeniyle uğradığı fiziki zararların ve gelecekteki kazanç kayıplarının telafisini amaçlar.
Geçici İş Göremezlik: Tedavi süresince çalışılamayan dönemin zararı.
Sürekli İş Göremezlik: İşçinin vücudunda kalıcı bir hasar kaldıysa (Örn: %20 maluliyet raporu), emekli olana kadar çalışacağı sürede uğrayacağı iş gücü kaybının parasal karşılığı aktüerya uzmanları tarafından hesaplanır.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: İşçi vefat ettiyse, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu anne-babası geçimlerini kaybettikleri için bu tazminatı talep eder.
2. Manevi Tazminat Davası: Kazanın yarattığı derin üzüntü, acı, elem ve psikolojik çöküntünün bir nebze olsun hafifletilmesi için talep edilen nakdi tutardır. Uzuv kayıplarında veya vefat durumlarında mahkemeler çok yüksek manevi tazminatlara hükmetmektedir.
Tazminat Miktarını Belirleyen İki Ana Kriter:
Kusur ve Maluliyet: İş kazası davaları ortalama 2-4 yıl süren teknik davalardır ve tazminat tutarı iki resmi rapora göre hesaplanır:
Kusur Raporu: Kazada işverenin hangi iş güvenliği kuralını ihlal ettiği (Örn: Baret vermeme, eğitimsiz personel çalıştırma) uzman bilirkişilerce belirlenir. İşçinin kendi dikkatsizliği varsa o da “müterafık kusur” olarak düşülür.
Maluliyet Oranı (Adli Tıp Raporu): İşçinin vücut bütünlüğündeki kayıp oranı Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü hastane heyetince belirlenir. Bu oran tazminat matrahını doğrudan belirler.
⏱️ 10 Yıllık Zamanaşımı Süresi
İş kazalarından doğan tazminat davalarında zamanaşımı süresi kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır. Ancak kaza neticesinde uzuv kaybı veya maluliyet oranı yıllar süren tedavi sonunda kesinleştiyse, zamanaşımı süresi maluliyetin kesin olarak anlaşıldığı (raporun kesinleştiği) tarihten itibaren başlar.
Avukat Görüşü: İş kazaları sonrası işverenler genelde işçinin tedavisini üstlenme vaadiyle veya küçük paralar teklif ederek işçiye “şikayetçi değilim, haklarımı aldım” şeklinde kağıtlar imzalatırlar. Bu ibra belgeleri işçinin gelecekteki büyük iş göremezlik haklarını yok edebilir. Hak kaybına uğramamak için kaza anından itibaren profesyonel destek almalısınız. Belirtilen numaralardan tarafımız ile iletişime geçerek danışmanlık ve hukuki hizmet için detaylı bilgi alabilirsiniz.